Archidiecezja Katowicka bada zgłoszenie wobec bp. Bernackiego. Prosi o kontakt świadków

Sprawa dotyczy duchownego z naszego regionu, który przez lata należał do ścisłego kierownictwa Kościoła katowickiego. Archidiecezja Katowicka uruchomiła specjalne działania po zgłoszeniu dotyczącym zmarłego bp. Gerarda Bernackiego - biskupa pomocniczego katowickiego, urodzonego w Książenicach (gmina Czerwionka-Leszczyny, powiat rybnicki) i związanego w młodości z Rybnikiem.

Kościelne władze informują o powołaniu zespołu, który ma historycznie zbadać zgłoszenie domniemanego przestępstwa wobec małoletniego. Jednocześnie Archidiecezja apeluje do osób, które mogą posiadać wiedzę o zdarzeniach, by skontaktowały się z wyznaczonymi osobami.

Trzyosobowy zespół powołany 1 kwietnia 2026 roku

Zgodnie z komunikatem Archidiecezji Katowickiej, metropolita katowicki 1 kwietnia 2026 roku powołał trzyosobowy zespół. Jego zadaniem nie jest prowadzenie klasycznego procesu kanonicznego - tego nie da się przeprowadzić, ponieważ bp Gerard Bernacki nie żyje. Zespół ma natomiast odtworzyć i zweryfikować okoliczności w ramach badania historycznego (niekanonicznego), korzystając z dokumentów i relacji osób, które zdecydują się mówić.

Zadaniem trzyosobowego zespołu jest wysłuchanie osób skrzywdzonych, analiza dostępnej dokumentacji oraz zebranie informacji mogących pomóc w wyjaśnieniu sprawy

Archidiecezja katowicka

Jak podano, zespół „zapoznał się już z większością dokumentów i wysłuchał części osób”. Archidiecezja zastrzega, że nie będzie komentować przebiegu prac - ma to służyć dobru osób zgłaszających się, rzetelności działań oraz ochronie wiarygodności prowadzonego badania.

Kto pracuje w zespole i jakiego rodzaju czyn dotyczy zgłoszenie

W komunikacie wskazano, że sprawa dotyczy „domniemanego przestępstwa objętego normą kan. 1398 § 1 KPK” przypisywanego zmarłemu bp. Gerardowi Bernackiemu. Archidiecezja nie prowadzi postępowania kanonicznego, ponieważ duchowny zmarł 21 grudnia 2018 roku w Prudniku.

W skład zespołu weszli:

• dr Monika Gwóźdź z Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach,
• ks. Paweł Olszewski - delegat ds. ochrony dzieci i młodzieży w archidiecezji katowickiej oraz przewodniczący zespołu,
• ks. dr Grzegorz Strzelczyk z Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego.

Apel kurii: zgłoś się, jeśli byłeś skrzywdzony lub masz informacje

Archidiecezja kieruje prośbę zarówno do potencjalnych pokrzywdzonych, jak i do świadków oraz osób, które mogą posiadać istotną wiedzę. Wskazano dane kontaktowe zespołu: [email protected] oraz +48 519 318 959.

Każda osoba zgłaszająca się do zespołu zostanie wysłuchana z szacunkiem, życzliwością, z poszanowaniem jej godności oraz troską o jej bezpieczeństwo i prywatność

Archidiecezja katowicka

Kuria podkreśla, że ma świadomość, iż kontakt w takiej sprawie bywa dla zgłaszających się wyjątkowo trudny. Właśnie dlatego w komunikacie mocno zaakcentowano kwestię prywatności i bezpieczeństwa.

Co wiadomo o samym zgłoszeniu: opis okoliczności i miejsce

Według opisu sprawy, do kurii w Katowicach miał zgłosić się mężczyzna, który twierdzi, że w dzieciństwie został molestowany przez bp. Gerarda Bernackiego. Z przekazanych informacji wynika, że mężczyzna miał zgłosić się do katowickiego Kościoła w lutym i złożyć oficjalne zawiadomienie.

W opisie wskazywane są zdarzenia z 1985 roku, do których miało dojść na terenie kościoła świętych Apostołów Piotra i Pawła przy ul. Mikołowskiej w Katowicach. Pokrzywdzony miał być wówczas ministrantem tej parafii. Wskazywany scenariusz obejmuje sytuacje po kolędzie, kiedy duchowny i chłopiec wracali na plebanię - a do niepożądanych zachowań miało dochodzić tam co najmniej kilka razy.

Duchowny z Książenic, związany także z Rybnikiem

Wątek jest szczególnie poruszający dla mieszkańców regionu, bo bp Gerard Bernacki pochodził z dzisiejszego powiatu rybnickiego. Urodził się 3 listopada 1942 roku w Książenicach. W latach 1956–1961 uczył się w Liceum Ekonomicznym w Rybniku, gdzie zdobył świadectwo dojrzałości. Następnie rozpoczął studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Śląskim Seminarium Duchownym.

Święcenia kapłańskie przyjął w 1967 roku w katowickiej katedrze Chrystusa Króla. W kolejnych latach pracował m.in. jako wikariusz w Orzeszu i Bielsku-Białej, był też związany z Wodzisławiem Śląskim-Kokoszycami jako rektor Diecezjalnego Domu Rekolekcyjnego. W lokalnej historii Rybnika odnotowano, że w latach 1983–1984 był administratorem parafii Matki Boskiej Bolesnej w Rybniku.

Kariera biskupia i odejście z archidiecezji w 2012 roku

Gerard Bernacki został biskupem pomocniczym diecezji katowickiej w 1988 roku. Nominację podpisał papież Jan Paweł II, a święceń biskupich udzielił mu bp Damian Zimoń. Wcześniej, w latach 1985–1988, Bernacki pełnił funkcję kapelana i sekretarza biskupa Damiana Zimonia, a także wykładał w Wyższym Seminarium Duchownym w Katowicach - to okres wskazywany jako ważny w kontekście obecnie badanego zgłoszenia.

Funkcję biskupa pomocniczego pełnił do 2012 roku. 31 stycznia tego roku papież Benedykt XVI przyjął jego rezygnację. Z dostępnych opracowań biograficznych wynika, że Stolica Apostolska poleciła mu opuścić archidiecezję i zakazała sprawowania posługi na jej terenie. W tle odnotowywano również problemy zdrowotne związane z chorobą alkoholową, z którą duchowny miał zmagać się przez ponad 20 lat.

Po odejściu z archidiecezji jako biskup senior mieszkał w klasztorach bonifratrów - najpierw w Zakopanem, następnie w Warszawie, a pod koniec życia w Prudniku, gdzie zmarł 21 grudnia 2018 roku.

Archidiecezja Katowicka podtrzymuje apel o kontakt do osób, które mogły zostać skrzywdzone lub posiadają wiedzę w sprawie. Zespół ma kontynuować zbieranie informacji, jednak - jak zapowiedziano - bez publicznego komentowania bieżącego przebiegu prac.