Koniec pewnej epoki. Wieża Jas II zniknie z krajobrazu Jastrzębia-Zdroju

W środę 19 sierpnia 2026 o godzinie 15:30 z krajobrazu Jastrzębia-Zdroju zniknie charakterystyczny element górniczej historii – wieża szybowa Jas II na terenie byłej KWK Jas-Mos. To kolejny krok w procesie zagospodarowywania terenów pogórniczych, które mają szansę stać się nowym centrum gospodarczym miasta.

Wyburzenie w jednej chwili

Wieża Jas II, mierząca około 73 metrów, zostanie wyburzona metodą detonacji ładunków wybuchowych. Do jej zniszczenia użytych zostanie ponad 50 kilogramów dynamitu, rozmieszczonego w ponad 800 otworach wiertniczych. To precyzyjna operacja, która w kilka sekund zakończy działalność obiektu wzniesionego pod koniec lat 60. XX wieku.

Charakterystycznym elementem wieży była maszynownia znajdująca się na wysokości około 60 metrów nad ziemią. To właśnie tam znajdowały się urządzenia napędzające szyb. Wcześniej, w ramach porządkowania terenu, zlikwidowano już inne wieże – JAS I o wysokości około 42 metrów oraz JAS IV.

Od kopalni do strefy inwestycyjnej

Wyburzenie Jas II to element szerszego planu zagospodarowania terenów po zlikwidowanej kopalni. Zakład, którego historia sięga końca lat 50. i początku lat 60. XX wieku, zakończył swoją działalność 30 czerwca 2025. Od tego czasu teren jest sukcesywnie przygotowywany do nowych funkcji.

Spółka Restrukturyzacji Kopalń dysponuje obecnie ponad 80 hektarami gruntów, z czego blisko 48 hektarów jest oferowanych potencjalnym inwestorom. To obszar położony zaledwie około 5 kilometrów od centrum Jastrzębia-Zdroju, co czyni go atrakcyjnym miejscem dla przedsiębiorców.

Nowa droga i analiza możliwości

Miasto, wspólnie z Katowicką Specjalną Strefą Ekonomiczną, projektuje układ drogowy, który ma obsłużyć przyszłych przedsiębiorców. Jak przekazał prezydent Jastrzębia-Zdroju Michał Urgoł, planowana droga o długości ponad 2 kilometrów z czterema rondami ma wpiąć się do obwodnicy, z której do autostrady A1 jest około 1 kilometra. To kluczowa infrastruktura dla rozwoju tego terenu.

Prezydent podkreśla, że teren jest atrakcyjny i stanowi szansę na „drugą nogę” gospodarczą miasta. Zaznacza jednak, że miasto ma jedynie władztwo planistyczne, a sam teren należy do Jastrzębskiej Spółki Węglowej oraz Spółki Restrukturyzacji Kopalń. W międzyczasie Spółka Restrukturyzacji Kopalń pokazuje teren inwestorom, a Główny Instytut Górnictwa bada skład chemiczny i zagrożenia pod ziemią.

Dlaczego to ważne dla mieszkańców?

Dla mieszkańców Jastrzębia-Zdroju to nie tylko koniec pewnej epoki, ale przede wszystkim początek nowego rozdziału. Likwidacja kopalni, która rozpoczęła się od ruchu Moszczenica w 1999 roku, a ostatnia tona węgla została wydobyta 30 czerwca 2000 roku, pozostawiła po sobie ogromne tereny. Ich zagospodarowanie to szansa na nowe miejsca pracy, wpływy do budżetu miasta i dywersyfikację lokalnej gospodarki, która przez dekady opierała się głównie na górnictwie.

Co dalej?

Najbliższe miesiące pokażą, czy przygotowania terenu i infrastruktury przyniosą oczekiwane efekty. Miasto, wraz z KSSE, pracuje nad projektem drogi, a inwestorzy mogą już zapoznawać się z ofertą gruntów. Decyzja o wyburzeniu wieży Jas II, mimo że kosztowna – analiza adaptacji szybu wykazała, że byłaby nieopłacalna, a koszt wyniósłby około 40 000 000 złotych – otwiera drogę do nowego zagospodarowania tego miejsca. Jak podkreślają przedstawiciele miasta, kluczowe jest teraz sprawne dokończenie procesu rekultywacji i przyciągnięcie inwestorów, którzy odmienią oblicze tej części Jastrzębia-Zdroju.