Nadzwyczajna seria alarmów czujek w Rybniku. 32 interwencje przy podejrzeniu czadu w dobę

Wystarczyła jedna nagła zmiana pogody, by w Rybniku zawyły czujki, a strażackie samochody niemal bez przerwy wyjeżdżały do kolejnych adresów. 19 czerwca może przejść do lokalnych statystyk jako dzień wyjątkowo obciążający służby: w ciągu jednej doby odnotowano dziesiątki zgłoszeń, z których zdecydowana większość dotyczyła podejrzenia obecności tlenku węgla w mieszkaniach.

Jak informuje Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Rybniku, w ubiegłej dobie strażacy podjęli łącznie 41 interwencji. Aż 32 z nich stanowiły wyjazdy do pomiarów tlenku węgla w mieszkaniach oraz budynkach wielorodzinnych na terenie miasta Rybnik. Kluczowa wiadomość: mimo skali zgłoszeń nikt nie ucierpiał.

W rozmowach ze służbami powraca jeden wspólny element tych zdarzeń: sprawne czujki tlenku węgla. To one uruchamiały alarm, zanim mieszkańcy zdążyli poczuć pierwsze objawy zatrucia lub zanim sytuacja stała się naprawdę niebezpieczna.

41 zdarzeń w dobę, w tym 32 związane z czadem

Ruch w jednostkach był nietypowo intensywny. Potwierdza to rybnicka PSP, wskazując na niecodzienną liczbę zgłoszeń dotyczących czadu właśnie w budynkach mieszkalnych.

W ubiegłej dobie odnotowaliśmy 41 zdarzeń. 32 z nich, aż 32 z nich to pomiary tlenku węgla w mieszkaniach, w budynkach wielorodzinnych na terenie miasta Rybnik.

asp. Wojciech Kasperzec, oficer prasowy Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Rybniku

Choć interwencje miały podobny charakter (sprawdzenia i pomiary), strażacy podkreślają, że każdy taki wyjazd trzeba traktować poważnie. Tlenek węgla jest bowiem gazem niewykrywalnym dla ludzkich zmysłów. Nie ma zapachu, koloru ani smaku, a jego działanie może być szybkie i podstępne.

Nagłe ocieplenie i „cofki” w przewodach. Skąd wysyp zgłoszeń?

Według rybnickich strażaków tłem rekordowej doby było gwałtowne ocieplenie. W takich warunkach może dojść do zaburzeń ciągu kominowego w przewodach spalinowych i wentylacyjnych. Zamiast prawidłowo odprowadzać spaliny na zewnątrz, instalacja może zadziałać odwrotnie, powodując ich cofanie do wnętrza mieszkań.

To wynik głównie gwałtownego ocieplenia, wskutek czego dochodziło najczęściej do cofnięcia się ciągu kominowego w przewodach spalinowych i wentylacyjnych.

asp. Wojciech Kasperzec, oficer prasowy Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Rybniku

To ważne przypomnienie dla mieszkańców: czad nie musi być wyłącznie „zimowym” zagrożeniem. Latem również dochodzi do sytuacji, w których wentylacja pracuje gorzej, a przewody spalinowe nie działają tak, jak powinny - szczególnie gdy okna są szczelnie pozamykane, kratki wentylacyjne zasłonięte, a w mieszkaniu pracują urządzenia gazowe do podgrzewania wody.

Czujki czadu zrobiły różnicę. „Nikt nie ucierpiał”

W rybnickich zdarzeniach wspólny mianownik był jeden: sygnał ostrzegawczy z czujnika. Strażacy wskazują, że to właśnie działające urządzenia alarmowe stały się pierwszą linią obrony i powodem, dla którego w tej fali zgłoszeń nie było osób poszkodowanych.

Na szczęście w tych zdarzeniach nikt nie ucierpiał. We wszystkich wypadkach o obecności tlenku węgla poinformowały czujki, które znajdowały się w mieszkaniach.

asp. Wojciech Kasperzec, oficer prasowy Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Rybniku

Rybnicka PSP po raz kolejny zwraca uwagę, że czujka tlenku węgla ma sens nie tylko w sezonie grzewczym. Zdarzenia z 19 czerwca pokazują, że letnie warunki atmosferyczne także potrafią stworzyć układ sprzyjający niebezpiecznym „cofkom” i gromadzeniu się spalin w pomieszczeniach.

Myślę, że głównie dzięki temu udało uniknąć się osób poszkodowanych czy też ofiar. My jako strażacy uczulamy, aby w te czujki się wyposażać, nawet nie w sezonie grzewczym. Jak widać, te urządzenia są potrzebne.

asp. Wojciech Kasperzec, oficer prasowy Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Rybniku

Nie tylko montaż: PSP przypomina o prawidłowej obsłudze

Wraz z apelem o wyposażenie mieszkań w czujniki pojawia się też druga prośba: po zakupie nie kończyć na przykręceniu urządzenia do ściany. Strażacy zachęcają do sprawdzenia instrukcji i właściwej eksploatacji.

Zachęcamy też po zakupie do zapoznania się z instrukcją obsługi czujki, o co też zawsze apelujemy, aby poprawnie móc eksploatować i bezpiecznie korzystać z tego urządzenia.

asp. Wojciech Kasperzec, oficer prasowy Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Rybniku

W praktyce oznacza to m.in. kontrolę stanu urządzenia, reagowanie na komunikaty o baterii czy testowanie zgodnie z zaleceniami producenta. Czujka ma ostrzec w porę - ale tylko wtedy, gdy działa prawidłowo.

„Czad nie ma sezonu”. Co zwiększa ryzyko latem?

Eksperci od dawna powtarzają, że tlenek węgla może pojawić się także poza zimą. Gdy na zewnątrz panują upały, a temperatura gwałtownie się zmienia, wentylacja i przewody kominowe mogą pracować niestabilnie. Ryzyko rośnie również wtedy, gdy w mieszkaniu ogranicza się dopływ świeżego powietrza.

Typowe, wczesne sygnały zatrucia bywają mylące: ból głowy, zawroty, osłabienie, nudności czy senność. W łazience niepokojące powinno być zwłaszcza nagłe pogorszenie samopoczucia w trakcie kąpieli.

Warto pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa:

• regularnie kontrolować przewody kominowe i wentylacyjne,
• nie zasłaniać i nie zaklejać kratek wentylacyjnych,
• zapewniać dopływ świeżego powietrza w mieszkaniu,
• serwisować urządzenia grzewcze i gazowe,
• utrzymywać sprawną czujkę tlenku węgla w pobliżu potencjalnych źródeł zagrożenia.

Sygnały z regionu: trudny dzień również poza Rybnikiem

Sytuacja miała szerszy kontekst niż tylko Rybnik. Jeden z kominiarzy, cytowany w relacjach z regionu, zwracał uwagę na bardzo dużą liczbę podobnych wyjazdów także w okolicznych jednostkach. Wskazywał, że do godziny 20.30 PSP Żory interweniowało przy tlenku węgla 17 razy, a w powiecie wodzisławskim miało nawet brakować zastępów. Jako prawdopodobną przyczynę podawał bardzo wysoki upał.

Rekordowa doba bez poszkodowanych - ale z ważną lekcją

Bilans 19 czerwca w Rybniku jest jednocześnie alarmujący i budujący: 32 zgłoszenia związane z podejrzeniem czadu w mieszkaniach i budynkach wielorodzinnych, a do tego brak osób poszkodowanych. Strażacy wskazują, że zadziałał prosty mechanizm: czujka - szybka reakcja mieszkańców - wezwanie służb - pomiar i ocena zagrożenia.

PSP apeluje, by nie czekać z profilaktyką do zimy. Ostatnia doba pokazała, że przy sprzyjających warunkach pogodowych czad potrafi stać się realnym problemem także latem, a małe urządzenie na ścianie może zdecydować o zdrowiu i życiu domowników.