„Znalezione – nie kradzione” to mit. Przywłaszczenie rzeczy może mieć konsekwencje

Hasło „Znalezione – nie kradzione” nie ma pokrycia w przepisach. Jeśli znajdziesz telefon, portfel, rower albo inny wartościowy przedmiot, przekaż go osobie uprawnionej lub oddaj do Biura Rzeczy Znalezionych. Wiele takich spraw odnotowywanych przez policję pokazuje, że nie wszyscy pamiętają o tym obowiązku.

Przedmiot, który do nas nie należy, nie staje się naszą własnością tylko dlatego, że został znaleziony. Zatrzymanie telefonu, plecaka czy portfela pozostawionego na ławce może oznaczać popełnienie czynu karalnego. Wyjątkiem może być sytuacja, gdy okoliczności i miejsce wskazują, że właściciel porzucił rzecz i zrezygnował z prawa własności - przykładem może być przedmiot wyrzucony do śmietnika. W pozostałych przypadkach znalezisko należy przekazać w urzędzie albo na policji. Zatrzymanie go może zostać uznane za przestępstwo lub wykroczenie.

O tym, czy chodzi o wykroczenie, czy przestępstwo, decyduje między innymi wartość przywłaszczonej rzeczy. Jeśli nie przekracza ona jednej czwartej minimalnego wynagrodzenia, sprawca odpowiada za wykroczenie. W obu przypadkach o winie i karze rozstrzyga sąd.

Kodeks cywilny, art. 183 § 1, nakłada na znalazcę obowiązek niezwłocznego powiadomienia osoby uprawnionej do odbioru rzeczy. Jeżeli nie wiadomo, kto nią jest, albo nie jest znane jej miejsce zamieszkania, należy bez zwłoki zawiadomić właściwy organ państwowy. Zgodnie z § 2 przepisy o rzeczach znalezionych stosuje się także do przedmiotów porzuconych bez zamiaru wyzbycia się własności oraz do zwierząt, które zabłąkały się lub uciekły.

Art. 284 Kodeksu karnego przewiduje za przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej lub prawa majątkowego karę pozbawienia wolności do 3 lat. W wypadku mniejszej wagi albo przywłaszczenia rzeczy znalezionej sprawcy grozi grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do roku.

Z kolei art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń wskazuje, że kradzież lub przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej o wartości nieprzekraczającej 420 złotych podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Na podstawie § 4 sąd może również zobowiązać sprawcę do zapłaty równowartości ukradzionego lub przywłaszczonego mienia, jeśli szkoda nie została naprawiona.