95 lat Lotnictwa Policji - współczesne wyzwania

Jubileusze zwykle skłaniają do wspomnień. W przypadku Lotnictwa Policji są jednak przede wszystkim okazją, by spojrzeć na współczesność i w przyszłość. Bo choć historia formacji rozpoczęła się 95 lat temu, to właśnie ostatnich pięć lat okazało się jednym z najbardziej dynamicznych okresów rozwoju tej formacji.

Zmienił się sprzęt. Poszerzył się zakres realizowanych zadań. Zmieniło się także miejsce Lotnictwa Policji w krajowym systemie bezpieczeństwa. Dziś policyjne śmigłowce nie są już postrzegane wyłącznie jako wsparcie działań policyjnych. Stają się elementem państwowego systemu reagowania kryzysowego.

Nowe przepisy (Ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z uregulowaniem funkcjonowania lotnictwa służb porządku publicznego) jednoznacznie definiują zadania lotnictwa służb porządku publicznego, czyli Policji i Straży Granicznej oraz tworzą formalne podstawy do ich działań na rzecz innych podmiotów - m.in. w celu ratowania życia lub zdrowia oraz podczas pożarów.

Nadzór nad lotnictwem Policji i Straży Granicznej przejęli odpowiednio Komendant Główny Policji i Komendant Główny Straży Granicznej. Uporządkowane zostały również zasady dla personelu lotniczego, jak i działalności operacyjnej dotyczące m.in.: nadzoru nad działalnością: operacyjną, szkoleniową jak i ciągłą zdatnością do lotów; zwiększeniem katalogu zadań; licencjonowania; egzaminów sprawdzających kwalifikacje; badań lotniczo-lekarskich (psychicznych i fizycznych); czasu pracy i odpoczynku załóg.

Katalog zadań się zwiększa. To zmiana, której nie sposób ocenić wyłącznie przez pryzmat liczby maszyn czy godzin spędzonych w powietrzu. Jeszcze kilka lat temu większość obywateli kojarzyła policyjne śmigłowce głównie z pościgami, zabezpieczeniem imprez masowych czy poszukiwaniami osób zaginionych. Dzisiaj katalog zadań jest znacznie szerszy.

Lotnictwo Policji wspiera działania kontrterrorystyczne, uczestniczy w akcjach poszukiwawczych i ratowniczych np. podczas powodzi, prowadzi działania gaśnicze podczas pożarów lasów, wykonuje obserwację, jak i działania ratownicze, z powietrza podczas katastrof i klęsk żywiołowych, patroluje z powietrza zamarznięte akweny, prowadzi lotniczy nadzór nad ruchem drogowym czy wspiera działania innych służb wszędzie tam, gdzie liczy się czas, np. transportuje narządy do przeszczepów.

To właśnie ta wielozadaniowość sprawia, że współczesne Lotnictwo Policji stało się jednym z najważniejszych komponentów bezpieczeństwa państwa.

Nowe możliwości dzięki Black Hawkom. Jednym z przełomowych momentów ostatnich lat było wprowadzenie do służby śmigłowców S-70i Black Hawk. Maszyny te znacząco zwiększyły możliwości operacyjne Policji. Są wykorzystywane nie tylko podczas działań kontrterrorystycznych czy transportowych, ale również w akcjach ratowniczych i gaśniczych.

Dzięki możliwości podwieszania zbiorników typu Bambi Bucket o pojemności 3000 litrów policyjne Black Hawki stały się ważnym elementem systemu walki z pożarami wielkopowierzchniowymi. Jak podkreślają sami strażacy, zwiększyło to potencjał całego krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Podczas tegorocznych pożarów w Puszczy Solskiej oraz na Mazowszu jednocześnie pracowały dwa policyjne Black Hawki, wykonując setki zrzutów wody i realizując wszystkie zgłoszone przez kierujących działaniami ratowniczymi potrzeby. To pokazuje skalę zmian, jaka dokonała się w ostatnich latach.

Powodzie, pożary i sytuacje kryzysowe. Ostatnie lata pokazały również, że zmienia się charakter zagrożeń. Coraz częściej służby mierzą się z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Podczas powodzi w 2024 roku policyjne śmigłowce ewakuowały osoby odcięte od świata, transportowały żywność i leki, wzmacniały wały przeciwpowodziowe przy użyciu wielotonowych worków typu Big Bag oraz prowadziły rozpoznanie z powietrza na potrzeby sztabów kryzysowych.

W tym samym czasie załogi wspierały także działania gaśnicze podczas największych pożarów lasów. To już nie pojedyncze epizody, ale stały element działalności Lotnictwa Policji.

Ratować życie. Nie tylko na ziemi. Rozwój Lotnictwa Policji najlepiej widać jednak tam, gdzie nie liczy się statystyka, lecz czas. Policyjne śmigłowce uczestniczą również w transportach narządów do przeszczepów. W takich misjach każda minuta ma znaczenie, a załogi wielokrotnie udowodniły, że potrafią działać błyskawicznie i bezbłędnie.

To zadania, których często nie widać na pierwszych stronach gazet. Nie towarzyszą im syreny ani spektakularne obrazy. Ich efektem jest jednak uratowane ludzkie życie.

Współpraca zamiast dublowania kompetencji. Jednym z najważniejszych kierunków rozwoju ostatnich lat jest budowanie wspólnego potencjału różnych służb. Lotnictwo Policji współpracuje z Państwową Strażą Pożarną, Wojskiem Polskim, Strażą Graniczną, górskimi służbami ratowniczymi czy Lotniczym Pogotowiem Ratunkowym.

Model ten pozwala wykorzystywać istniejące zasoby zamiast tworzyć równoległe, kosztowne struktury. Rozwiązanie to zapewnia efekt synergii, umożliwia szybkie reagowanie oraz pozwala racjonalnie wykorzystywać środki publiczne.

Regularnie prowadzone są również wspólne ćwiczenia, podczas których doskonalone są procedury współdziałania załóg śmigłowców, strażaków oraz operatorów bezzałogowych statków powietrznych.

Nowe wyzwania. Rozwój Lotnictwa Policji to nie tylko zakup nowoczesnych śmigłowców. To również konieczność szkolenia pilotów, techników pokładowych i personelu zabezpieczenia technicznego, utrzymywania najwyższych standardów bezpieczeństwa lotów oraz zachowania pełnej gotowości operacyjnej.

Nowoczesny śmigłowiec można kupić. Znacznie trudniej zbudować zespół ludzi, którzy będą mogli bezpiecznie wykonywać na nim najbardziej wymagające misje. To jedno z największych wyzwań współczesnego Lotnictwa Policji.

Pilot śmigłowca policyjnego nie staje się ekspertem po kilku miesiącach szkolenia. To proces liczony w latach. Obejmuje doświadczenie zdobywane w lotnictwie wojskowym lub cywilnym, specjalistyczne szkolenia policyjne, trening lotów w nocy, z wykorzystaniem gogli noktowizyjnych, loty z podwieszanym ładunkiem, działania ratownicze, współpracę z kontrterrorystami, ratownikami wysokościowymi PSP czy załogami wojskowymi. Każda nowa kwalifikacja wymaga czasu, pieniędzy i setek godzin szkolenia.

Jednocześnie jest to obszar, który wymaga ciągłego wzmacniania. Zarząd Lotnictwa Policji prowadzi nabór pilotów zarówno ze środowiska wojskowego i cywilnego, jak również rozwija model szkolenia funkcjonariuszy posiadających predyspozycje do służby w powietrzu. Równolegle trwa rekrutacja mechaników lotniczych oraz instruktorów szkolenia, ponieważ rozwój floty wymaga równoczesnego rozwoju personelu.

Nowoczesna flota potrzebuje nowoczesnych baz. Black Hawki czy Belle-407GXi wymagają odpowiedniego zaplecza technicznego, hangarów, specjalistycznych warsztatów, magazynów części zamiennych oraz infrastruktury szkoleniowej. Dlatego równolegle prowadzone są inwestycje infrastrukturalne. Modernizowane są hangary na lotnisku Warszawa-Babice, przygotowywana jest budowa nowej bazy Sekcji Lotnictwa Policji w Poznaniu, a kolejne sekcje sukcesywnie dostosowywane są do obsługi nowoczesnej floty.

Nie wszystko można powiedzieć publicznie. W dobie napiętej sytuacji międzynarodowej szczególnego znaczenia nabiera także ochrona informacji dotyczących możliwości operacyjnych formacji. Dlatego część danych dotyczących liczby lotów, gotowości czy personelu pozostaje niejawna i jest chroniona przepisami ustawy o Policji. To standard obowiązujący we wszystkich nowoczesnych służbach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa, zwłaszcza w obecnej sytuacji geopolitycznej.

Przyszłość już się rozpoczęła. Szacuje się, że liczba zadań wykonywanych przez Lotnictwo Policji będzie rosła. Zmiany klimatyczne oznaczają potencjalnie więcej pożarów i powodzi. Rozwój infrastruktury krytycznej zwiększa zapotrzebowanie na monitoring z powietrza. Coraz częściej konieczne jest także wsparcie działań kontrterrorystycznych, transportów medycznych ratujących życie oraz operacji realizowanych wspólnie z innymi służbami.

Odpowiedzią na te wyzwania są nie tylko kolejne inwestycje w sprzęt, ale również rozwój kadr, infrastruktury czy systemu szkolenia. Nowoczesna flota, nowe kompetencje, współpraca między służbami, gotowość do reagowania na zagrożenia, wsparcie ratownictwa medycznego, działania kontrterrorystyczne i wykorzystanie nowych technologii sprawiają, że formacja jest dziś jednym z filarów bezpieczeństwa państwa.

I choć Lotnictwo Policji mierzy się z problemami kadrowymi i infrastrukturalnymi w ciągu minionych lat, to jednocześnie konsekwentnie je rozwiązuje, rozwijając zdolności operacyjne i budując nowoczesną formację na kolejne dekady.