Rybnik nie zajmie stanowiska ws. Orderu Orła Białego dla Zełenskiego. Przed jubileuszem z Iwano-Frankiwskiem cisza o Banderze

Gdy w Polsce narasta spór o polityczne symbole i pamięć historyczną w relacjach z Ukrainą, w Rybniku zapada decyzja o milczeniu. Urząd Miasta Rybnika nie planuje żadnych działań ani publicznych deklaracji w sprawie postulatów dotyczących ewentualnego odebrania Orderu Orła Białego prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Jednocześnie magistrat przyznaje, że od miesięcy nie podejmował w kontaktach z partnerskim Iwano-Frankiwskiem tematów związanych z polityką historyczną, kultem Stepana Bandery czy upamiętnianiem osób odpowiedzialnych za zbrodnie na Polakach.

To stanowisko - jak wynika z odpowiedzi urzędników - pozostaje bez zmian mimo coraz głośniejszej debaty publicznej. Sprawa wraca również dlatego, że w trakcie rozpoczynających się Dni Rybnika w programie przewidziano uroczystości rocznicowe współpracy międzynarodowej, w tym 25-lecie podpisania umowy partnerskiej pomiędzy Rybnikiem a Iwano-Frankiwskiem.

Order Orła Białego dla Wołodymyra Zełenskiego: Rybnik mówi „to nie nasza rola”

Dyskusja o ewentualnym odebraniu Orderu Orła Białego prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu wykracza dziś daleko poza polityczne kuluary: wypowiadają się politycy, organizacje społeczne i część samorządów. W tym kontekście pojawiło się pytanie, czy Rybnik zamierza zająć stanowisko lub wystąpić do organów państwowych z jakąkolwiek inicjatywą.

Odpowiedź rybnickiego magistratu jest jednoznaczna: miasto nie zajmowało się tym tematem i nie planuje tego robić.

Miasto Rybnik nie wypracowywało i nie zajmowało oficjalnego stanowiska w kwestii pojawiających się w przestrzeni publicznej postulatów dotyczących ewentualnego odebrania Orderu Orła Białego Prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu.

UM Rybnik

Urzędnicy wskazują przy tym na granice kompetencji samorządu. Według przekazanej informacji, kwestie nadawania i odbierania odznaczeń państwowych należą do władz państwowych, a nie jednostek samorządu terytorialnego. Z tego powodu miasto nie prowadziło analiz w tej sprawie i nie zamierza kierować żadnych pism do Prezydenta RP, rządu ani innych instytucji państwowych.

Temat Bandery w relacjach z Iwano-Frankiwskiem nie wrócił od sierpnia 2025 roku

Znacznie więcej emocji - także lokalnie - budzi wątek współpracy z Iwano-Frankiwskiem. To właśnie tam znajduje się pomnik Stepana Bandery, a spór o ocenę postaci i jej miejsca w ukraińskiej pamięci zbiorowej od lat jest jednym z najtrudniejszych elementów rozmów polsko-ukraińskich. W polskiej debacie publicznej często wraca też temat pamięci o ofiarach rzezi wołyńskiej.

Rybnicki magistrat potwierdza, że w tej sferze nie nastąpił żaden przełom. W sierpniu 2025 roku urząd przekazał, że takich rozmów z miastem partnerskim nie było. Teraz - w odpowiedzi na kolejne pytania - informuje, że od tamtego momentu nic się nie zmieniło.

Od sierpnia 2025 roku kwestie związane z polityką historyczną, kultem Stepana Bandery czy upamiętnianiem osób odpowiedzialnych za zbrodnie na ludności polskiej nie były przedmiotem formalnych rozmów prowadzonych przez władze Miasta Rybnika z przedstawicielami miasta partnerskiego.

Wydział Informacji, Kultury i Promocji UM Rybnika

Co istotne, skoro nie było formalnych rozmów, Rybnik nie ma też - jak wynika z korespondencji - żadnych nowych informacji ani stanowiska strony ukraińskiej odnoszących się do tych zagadnień.

Współpraca „samorządowa i humanitarna” bez analiz o jej ograniczeniu

Miasto akcentuje, że partnerstwo z Iwano-Frankiwskiem ma przede wszystkim wymiar praktyczny: dotyczy działań lokalnych, społecznych, edukacyjnych i związanych z pomocą humanitarną. W tym podejściu kontrowersje historyczne - choć obecne w debacie publicznej - nie przekładają się na działania urzędu w obszarze współpracy międzynarodowej.

Miasto Rybnik traktuje współpracę partnerską jako narzędzie budowania relacji między lokalnymi społecznościami i realizacji wspólnych przedsięwzięć pozostających w kompetencjach samorządów lokalnych.

UM Rybnik

Równocześnie magistrat deklaruje, że nie prowadzi żadnych analiz dotyczących ograniczenia, zawieszenia lub zakończenia partnerstwa z Iwano-Frankiwskiem w związku z kwestiami polityki historycznej lub debatą o Orderze Orła Białego.

Obecnie nie są prowadzone działania ani analizy dotyczące ograniczenia, zawieszenia lub zakończenia współpracy partnerskiej z Iwano-Frankiwskiem w związku z kwestiami polityki historycznej czy debatą publiczną dotyczącą Orderu Orła Białego.

Wydział Informacji, Kultury i Promocji UM Rybnika

Z przekazanych informacji wynika więc, że władze Rybnika rozdzielają dwie płaszczyzny: ogólnopolską dyskusję o symbolach, odznaczeniach i sporach historycznych - oraz lokalną współpracę samorządową, którą miasto chce kontynuować bez wchodzenia w te wątki.

25-lecie umowy z Iwano-Frankiwskiem w programie Dni Rybnika

W tle całej sprawy są przygotowania do wydarzeń miejskich. Podczas Dni Rybnika mają odbyć się uroczystości związane z jubileuszami współpracy zagranicznej. Jednym z kluczowych punktów jest 25-lecie umowy partnerskiej pomiędzy Rybnikiem a Iwano-Frankiwskiem.

Jak zapowiada miasto, do Rybnika mają przyjechać delegacje z dziesięciu miast partnerskich, które wezmą udział w jubileuszowych wydarzeniach. W praktyce oznacza to, że Rybnik będzie w najbliższym czasie podkreślał wagę relacji międzynarodowych na poziomie lokalnym, jednocześnie nie podejmując publicznie tematów najtrudniejszych: zarówno dyskusji o Orderze Orła Białego dla Wołodymyra Zełenskiego, jak i sporów o politykę historyczną oraz kult Stepana Bandery w Iwano-Frankiwsku.

• Rybnik nie wypracował stanowiska w sprawie ewentualnego odebrania Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu i nie planuje wystąpień do władz państwowych.
• Od sierpnia 2025 roku miasto nie prowadziło formalnych rozmów z Iwano-Frankiwskiem o polityce historycznej, kulcie Stepana Bandery ani upamiętnianiu osób odpowiedzialnych za zbrodnie na Polakach.
• Nie są prowadzone analizy dotyczące ograniczenia, zawieszenia lub zakończenia współpracy partnerskiej.
• W trakcie Dni Rybnika odbędą się obchody 25-lecia partnerstwa z Iwano-Frankiwskiem, a do miasta przyjadą delegacje z dziesięciu miast partnerskich.

W efekcie w momencie, gdy na poziomie ogólnokrajowym spór o pamięć historyczną i symbole państwowe nabiera tempa, Rybnik pozostaje przy dotychczasowym kursie: współpraca tak, wątki historyczne - poza agendą oficjalnych rozmów.